Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

1 lipca 2018

NR 17 (Maj 2016)

Majowe zajęcia terenowe

0 39

Warunki pogodowe i presja czasu związana z prowadzeniem lekcji nie zawsze sprzyjają najwyższej jakości edukacji przyrodniczej, którą gwarantuje bezpośredni kontakt dziecka z przyrodą. Z drugiej strony – nie sposób zgłębić tajemnic przyrody bez podstaw teoretycznych, zawartych w różnego rodzaju źródłach informacji naukowej. Typowe lekcje w klasie szkolnej też mają prawo bytu. Zatem nie pozostaje nam nic innego, jak możliwie częste łączenie teorii z praktyką. I to nie jest wybór – to konieczność. Dobrze przygotowane, przemyślane zajęcia w terenie przyniosą bogaty plon nie tylko w zakresie edukacji przyrodniczej, ale też we wszystkich pozostałych. A majowa pogoda jak najbardziej takim zajęciom sprzyja, bez względu na to, czy świeci słońce, czy pada deszcz.

Majowe propozycje zamieszczonych poniżej zajęć terenowych i ich dalszego wykorzystania stanowią ofertę dla uczniów klas I – III. Celowo pominięte zostały informacje, dla której klasy są przeznaczone poszczególne zajęcia. Nauczyciele chcący skorzystać z przedstawionych pomysłów, sami zadecydują, które zadania i dlaczego wybiorą dla swojej klasy. Podobnie przedstawia się sprawa z czasem – zajęcia można zrealizować w ciągu jednego dnia aktywności, ale równie dobrze można to zrobić w ciągu kilku dni, przeznaczając na ten cel np. po jednej godzinie dziennie. Inaczej mówiąc – tyle, ile trzeba. 

Cele główne zajęć przedstawiają się następująco:

  • pogłębienie i utrwalenie wiedzy i umiejętności uczniów w oparciu o bezpośredni kontakt z przyrodą,
  • zebranie materiału przyrodniczego niezbędnego do dalszych zajęć,
  • pokazanie dzieciom różnych przykładów pozytywnego i negatywnego oddziaływania człowieka na środowisko naturalne,
  • stworzenie sytuacji dydaktyczno-wychowawczej, w której dzieci doświadczają, odkrywają, potwierdzają, zaprzeczają, uczą się, wypoczywają i po raz kolejny przekonują się, jak wielka i ciekawa jest Księga Polskiej Przyrody.

Organizacja i przebieg zajęć

Planujemy wyprawę na majowe zajęcia terenowe 

Należy przygotować:

  • 3 bloczki kartek samoprzylepnych dowolnego koloru,                  
  • 4 plakaty z narysowaną „Piramidą priorytetów”,
  • magnesy (do przypięcia plakatów na tablicy), 
  • pisaki (po jednym dla każdego ucznia).

Wykonanie zadania:

  • nauczyciel zapoznaje uczniów z głównym celem zajęć, jakim jest ustalenie, co jest niezbędne podczas wyprawy na zajęcia w terenie,
  • uczniowie dzielą się na 3 grupy (np. odliczając do trzech), każda grupa otrzymuje jeden plakat z piramidą i zestaw karteczek i pisaków, 
  • każda grupa metodą „burzy mózgów” wypisuje jak najwięcej haseł określających to, co jest niezbędne podczas wyprawy na zajęcia terenowe, a następnie uczniowie w obrębie każdej grupy wybierają 10 najważniejszych ich zdaniem aspektów i zgodnie z hierarchią wartości rozmieszczają je na piramidzie,
  • na koniec z trzech piramid tworzą jedną wspólną piramidę priorytetów, która będzie im pomocna w przygotowaniach do wyprawy na zajęcia terenowe.

Wędrówka wśród koron drzew

Celem tego zadania jest pokazanie dzieciom nowego, ciekawego sposobu obserwacji otaczającego świata.

Należy przygotować:

  • lusterka dla każdego ucznia (średniej wielkości, np. o wymiarach zbliżonych do wielkości zeszytu).

Wykonanie zadania:

  • grupa udaje się wraz z nauczycielem do najbliższego skupiska drzew (np. do pobliskiego lasu czy parku),
  • nauczyciel wydaje dzieciom polecenie – proszę się ustawić pod wybranym drzewem, wziąć lusterko, umieścić je poziomo pod brodą i przytrzymując ręką patrzeć do lustra (inaczej mówiąc – patrząc w dół obserwować to, co jest na górze),
  • przez 10–15 minut uczniowie wędrują między kolejnymi drzewami, obserwują korony drzew, gniazda ptaków, budki lęgowe, obłoki na niebie,
  • po skończonych obserwacjach nauczyciel każe dzieciom usiąść wygodnie na trawie i prosi, by podzieliły się wrażeniami z odbytej „podniebnej wędrówki”.

Czym to są porosty i co nam „mówią”?

Cel zadania: poznanie i obserwacja porostów – ważnego źródła informacji o stanie czystości otaczającego środowiska.

Należy przygotować:

  • lupy (dla każdego ucznia),
  • zdjęcia różnych gatunków porostów wraz z nazwami gatunkowymi (materiały pozyskane z internetu, atlasy przyrodnicze),
  • informację na temat porostów do samodzielnego przeczytania przez uczniów, np.:

Porosty są organizmami złożonymi z dwóch innych organizmów – glonów i grzybów. Niektóre gatunki porostów uznane zostały za rośliny pionierskie, to znaczy porastające te miejsca, gdzie żadne inne rośliny nie rosną. Ciekawe, że porosty mogą rosnąć w tak nieprzyjaznych miejscach, jak skały, beton, dachówka, rdzewiejące metale. Liczne gatunki mogą też rosnąć na glebie – jedne na  żyznej, inne na ubogiej. Porosty spotkamy również na pniach i gałęziach drzew i krzewów.

Niektóre porosty są ważnym składnikiem pożywienia reniferów. Inne wykorzystuje się w lecznictwie (np. do produkcji syropu na kaszel), w przemyśle perfumeryjnym, a także...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy