Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczne inspiracje

6 lutego 2018

NR 22 (Grudzień 2016)

Podejście polisensoryczne w nauczaniu języków obcych w szkole podstawowej
Aspekty teoretyczne i konteksty praktyczne

0 40

Nauka, zabawa, zmysły

Jednym z istotnych aspektów w pracy z językiem obcym w szkole jest kwestia efektywności jego nauczania. Świadczą o niej przede wszystkim osiągane przez uczniów wyniki. Stąd też wielu nauczycieli zastanawia się nad sposobami podniesienia jakości swojej pracy, która następnie będzie miała przełożenie na lepsze efekty w nauce ze strony ich uczniów. Nie bez znaczenia jest tutaj sposób, w jaki nauczyciel zorganizuje pracę na lekcji. Ostatecznie to na nim spoczywa główny ciężar komunikacji obcojęzycznej w szkole.

W nauczaniu języków obcych w szkole podstawowej, zwłaszcza w klasach I-III, bardzo istotne jest uwzględnienie uwarunkowań rozwojowych dzieci. Warto pamiętać, że jest to ten wiek, w którym przed nauką pierwszeństwo ma jednak zabawa. Dlatego najlepsze efekty można osiągnąć łącząc naukę z zabawą lub ucząc przez zabawę. Istotą zabawy jest działanie, a jak wiadomo z literatury psychologicznej, człowiek uczy się najwięcej poprzez działanie.

Działać znaczy być aktywnym, a aktywność oznacza ruch, pracę zmysłów, postrzeganie, czyli percepcję świata i wchodzenie z nim w interakcję. To proces dość naturalny i im bardziej praca w szkole będzie przybliżać się do warunków naturalnych, tym bardziej będzie ona efektywna. Z tego też powodu warto przyjrzeć się cieszącemu się ostatnio popularnością w obszarze nauczania języków obcych podejściu polisensorycznemu, zwanemu też podejściem wielozmysłowym.

Polisensoryczność

Podstawowym założeniem podejścia polisensorycznego jest zaangażowanie w proces poznawczy możliwie wszystkich zmysłów, którymi dysponuje człowiek – wzroku, słuchu, mowy, węchu, dotyku bądź ruchu. Świadomie stosowana polisensoryczność zakłada integrację kanałów percepcji i możliwie pełne użycie zmysłów w procesie poznawczym, jakim jest również nauka. Nauczyciel, który wykorzystuje podejście polisensoryczne w swojej pracy, uwzględnia zatem fakt, że informacje docierają do ucznia przez bodźce wzrokowe, słuchowe, dotykowe czy zapachowe. Należy jednak pamiętać, by działo się to w sposób zintegrowany i w odniesieniu do pozytywnych emocji.

Uwzględniając świat dziecka uczącego się w klasach I-III szkoły podstawowej nie można zapomnieć, iż dzieci nie uczą się na tym etapie w sposób abstrakcyjny, a wiedzę zdobywają najlepiej nieświadomie w toku zabawy. Stąd też najlepsze efekty przynosi praca w oparciu o różnego rodzaju gry dydaktyczne, piosenki, wierszyki, rymowanki oraz inscenizacje, które wykorzystują elementy techniki dramy. Wszystkie one umożliwiają kontakt z językiem w sposób pozytywny, który przebiega w przyjaznej atmosferze. Tym samym buduje się dobre emocje – tak istotne dla wzmocnienia efektów edukacyjnych w nauce języka obcego.

Wyliczanki, rymowanki, wierszyki i piosenki

Wyliczanki, rymowanki, wierszyki i piosenki ułatwiają procesy memoryzacji struktur leksykalnych np. prostych zwrotów powitalnych czy pożegnalnych, bądź wyrażających podziękowania. Wierszyki oparte na rymach i rytmizującej intonacji wzmacniają tak trudną w tym wieku koncentrację dzieci na nauczanych treściach, a także zmniejszają monotonię samych zajęć szkolnych. Nie bez znaczenia jest również wielokrotność powtórzeń treści, które dość często są zapominane przez dzieci w wieku wczesnoszkolnym.

Najlepsze efekty przynosi w tym kontekście podejścia polisensorycznego praca z piosenką. Integruje ona w sobie zarówno rym, jak i rytm, ale również angażuje różne kanały percepcji zmysłowej: słuch, mowę, ruch, wzrok. Dzieci powtarzają słowa piosenki, słuchają jej melodii, śpiewają wspólnie z nagraniem, wystukują, klaszczą albo poruszają się w jej rytm. Możliwe jest tutaj wprowadzenie podziału na role wokalne bądź śpiew chóralny, obie formy stwarzają możliwość współzawodnictwa. Współzawodnictwo zaś zwiększa zaangażowanie – również emocjonalne – w wykonywane czynności i motywuje do dalszego kontaktu z nauczanym językiem. Piosenka może być elementem otwierającym, ale też kończącym lekcję, może być również przerywnikiem między innymi aktywn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy