Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

4 lipca 2018

NR 15 (Marzec 2016)

Przyrodnicze zabawy u dzieci w młodszym wieku szkolnym

0 25

Budząca się do życia przyroda zachęca do przeprowadzenia atrakcyjnych, wiosennych zajęć z uczniami i jest kopalnią znakomitego materiału dydaktycznego, po który bez nakładów finansowych może sięgać w swoim otoczeniu każdy nauczyciel. Nawet krótkie wyprawy w  okolice szkoły czy najprostsze uprawy roślin mogą dostarczyć znakomitych okazji ku temu, żeby uzmysłowić dzieciom, że w przyrodzie nic nie odbywa się za sprawą przypadków, że wszystko, co się w niej dzieje, jest powiązane gęstą siecią wzajemnych zależności między światem żywym i nieożywionym. Oczywiście nauce w terenie powinna towarzyszyć praca z różnego rodzaju materiałami źródłowymi, bez których trudno wyobrazić sobie kształtowanie takich umiejętności, jak pozyskiwanie rzetelnej wiedzy, rozwijanie ciekawości poznawczej czy dociekliwości w poszukiwaniu odpowiedzi na nurtujące dzieci pytania. 

Przebiśniegi, sasanki, zawilce i przylaszczki nie bez powodu zakwitają już na początku wiosny, eksponując kwiaty czasami nawet między leżącym gdzieniegdzie śniegiem. Muszą zdążyć wytworzyć nasiona, zanim gęste korony drzew pokryją się liśćmi i utkają tym samym szczelną zasłonę utrudniającą przenikanie życiodajnych promieni słonecznych do najniższych warstw roślinności. Ptaki także mają jasno określony cel swojego możliwie najwcześniejszego powrotu: muszą zdążyć nareperować stare lub zbudować nowe gniazda, złożyć jaja, wykarmić i wyprowadzić lęgi zanim biologiczny zegar wskaże godzinę ponownej wyprawy do cieplejszych i zasobniejszych w pokarm miejsc na Ziemi. 

Zamieszczone niżej propozycje wiosennych zajęć dydaktyczno-wychowawczych stanowią przykłady różnych pomysłów na zajęcia z uczniami klas II–III. Stanowią ofertę, z której nauczyciel może skorzystać w całości lub częściowo, dobierając zadania i czas odpowiednio do możliwości i wieku swoich uczniów. 

Cele główne zajęć przedstawiają się następująco:

  • rozwijanie zainteresowań przyrodniczych uczniów w oparciu o wnikliwą obserwację i bliższe poznawanie rodzimej przyrody,
  • ukazanie dzieciom gęstej sieci zależności, łączącej przyrodę ożywioną z nieożywioną,
  • utrwalanie i pogłębianie wiadomości i umiejętności z różnych dziedzin edukacji wczesnoszkolnej w powiązaniu z edukacją przyrodniczą,
  • kształcenie  postawy prawdziwego przyjaciela przyrody.

Obserwacja długości dnia i nocy zimą i wiosną (edukacja przyrodnicza i polonistyczna w klasach II–III)

Należy przygotować:

  • 3 tarcze zegarów całodobowych (na takich zegarach łatwiej będzie pokazać dzieciom różnice w długości dnia i nocy na przedwiośniu, w pierwszym dniu wiosny i w jej pełni).

Wykonanie zadania:

  • uczniowie w ramach pracy domowej poczynią obserwację lub pozyskają informacje z dowolnych źródeł, o której godzinie wschodzi i zachodzi słońce 21 marca i 30 kwietnia (26 stycznia wzeszło o 7.22, zaś zaszło o 16.29); później wspólnie w klasie zaznaczą to na poszczególnych tarczach zegarów, rysując odpowiednio wskazówki,
  • wycinek koła oznaczający długość dnia na każdym zegarze pokolorują na żółto, zaś długość nocy – na szaro. 

Propozycja zapisania wniosków z poczynionych obserwacji:

Uzupełnij zdania odpowiednio dobranymi wyrazami: dłuższe, równy, dłuższy, krótszy, krótsze 

Na przedwiośniu (10 lutego) dzień był .............................................................. niż noc.
W pierwszym dniu wiosny (21 marca) dzień był .............................................................. nocy.
Na koniec kwietnia dzień był wyraźnie .............................................................. od nocy.
Wiosną dni są coraz .............................................................. a noce coraz .............................................................. .

Zegar wędrówek ptaków (edukacja przyrodnicza, matematyczna i polonistyczna w klasach II–III) 

Należy przygotować : 

  • zegary ptasich wędrówek (po jednym na każdą parę uczniów),
  • różne źródła informacji o życiu ptaków (dostępne atlasy przyrodnicze, książki o tematyce ornitologicznej, internet),
  • zestaw pytań, na które odpowiedzą uczniowie w oparciu o analizę zegara ptasich wędrówek i inne dostępne źródła informacji naukowej:

–    jakie gatunki ptaków należą do najpóźniej wracających do Polski?
–    dlaczego w marcu nie słyszymy głosu kukułki?
–    który ptak przylatuje do Polski pod koniec zimy?
–    w jakich miesiącach większość ptaków wysiaduje swoje potomstwo?
–    w którym miesiącu przylatuje muchołówka szara?
...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy