Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia nauczyciela

15 lutego 2018

NR 25 (Marzec 2017)

Socjoterapia w edukacji wczesnoszkolnej jako pomoc dziecku nieśmiałemu

0 66

Na przestrzeni ostatnich lat socjoterapia coraz częściej wykorzystywana jest w codziennej pracy z dziećmi, które przejawiają zaburzenia zachowania, trudności adaptacyjne oraz zaburzenia emocjonalne. Pojawiło się w związku z tym mnóstwo publikacji dotyczących zastosowań socjoterapii przy różnego typu zaburzeniach dzieci i młodzieży. W przypadku jakich zaburzeń warto zastosować zajęcia socjoterapeutyczne?

W edukacji wczesnoszkolnej są to przede wszystkim zachowanie agresywne, nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia lękowe, niska samoocena oraz nieśmiałość. Jeżeli ktoś uważa moje podejście za zbyt drobiazgowe i nie widzi potrzeby wdrażania zajęć socjoterapeutycznych w przypadku dziecka nieśmiałego, oświadczam, że bardzo się myli. Otóż osoby pracujące z dziećmi w wieku wczesnoszkolnym często spotykają się z problemami w nawiązaniu przez dziecko nieśmiałe relacji z rówieśnikami oraz osobami dorosłymi.

W procesie edukacyjnym bardzo trudno jest dzieciom nieśmiałym wygrać potyczkę o czas nauczyciela z rówieśnikami sprawiającymi problemy wychowawcze, bo to na tych drugich zazwyczaj nauczyciele najczęściej skupiają swoją uwagę. Dzieci nieśmiałe, pozostawione bez pomocy mogą mieć problemy z funkcjonowaniem w dorosłym życiu. Wartość spędzanego czasu w grupie rówieśniczej jest niedoceniana. Dzieci te uczą się myślenia, opanowują umiejętność czytania, pisania czy rozwijają zdolności matematyczne. Dziecko nieśmiałe, spędzając czas z rówieśnikami, zaspokaja też swoje potrzeby emocjonalne i społeczne. Poznając nowych ludzi i nawiązując relacje koleżeńskie ma szanse na wszechstronny rozwój, dlatego tak ważne jest wspomaganie tych dzieci w okresie wczesnoszkolnym.

Jak najtrafniej zdefiniować pojęcie nieśmiałości? Nieśmiałość obserwuje się najczęściej w wieku dziecięcym, ponieważ osoby dorosłe mają już wypracowane sposoby radzenia sobie z nią. Nieśmiałość rozumiana jest jako zbiór objawów w sferze poznawczej, emocjonalnej, behawioralnej i motorycznej. Aby móc kompleksowo wypowiedzieć się o przyczynach nieśmiałości, uważam, iż najodpowiedniejszym jest wzięcie pod uwagę wszystkich czterech sfer. Przyczyn nieśmiałości można dopatrywać się w autoregulacji jednostki, a co za tym idzie ,,nieśmiałość jest obroną przed negatywną oceną ze strony innych”. Obraz własnej osoby zależy od wiedzy i świadomości własnych cech, możliwości i umiejętności. Aby obraz siebie mógł powstać, musi zaistnieć samoświadomość, w tworzeniu której istotną rolę pełnią rodzice, stawiając przed dzieckiem wyzwania i wymagania. Pomaga to zrozumieć dziecku, jakie cechy powinno posiadać w kolejnym etapie rozwoju.

Przejawy nieśmiałości możemy obserwować w kilku obszarach. W obszarze fizjologicznym możemy mówić o przyspieszonym pulsie, zwiększonym wydzielaniu potu, śliny lub poczuciu suchości w ustach, dolegliwościach układu pokarmowego, rozszerzonych naczyniach krwionośnych, które wydzielają adrenalinę, zmianach ciśnienia krwi, rumieńcach na twarzy lub bladości oraz drżeniu mięśni. W obszarze społecznym możemy zauważyć, że dziecko nie odzywa się, nie ma z nim kontaktu wzrokowego, a jego postawa ciała jest przygarbiona lub usztywniona. Dziecko nieśmiałe może mieć problemy z płynnością mowy, a będąc pod presją może zacząć się dławić. W przypadku wystąpienia takich objawów dziecko pozostaje na uboczu i izoluje się. Odizolowane, napotyka trudności w funkcjonowaniu poznawczym, może mieć na przykład problemy z uczeniem się, zapamiętywaniem i kojarzeniem ze sobą informacji.

Według Philipa Zimbardo, osoby nieśmiałe unikają wyzwań społecznych, pozostając na uboczu nie włączają się w kontakty z rówieśnikami, a co za tym idzie, nie mają możliwości otrzymania informacji o swojej osobie od innych. W związku z tym osoby nieśmiałe nie wzbogacają swojej samowiedzy i przez to nie mogą się...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy