Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

13 lutego 2018

NR 24 (Luty 2017)

Uczeń ze „szczyptą autyzmu”

0 70

Szczypta autyzmu – w ten sposób niemiecka psycholog Uta Erith1 charakteryzuje zespół Aspergera, jedną z łagodniejszych odmian autyzmu, którego występowanie osiąga dzisiaj rozmiary epidemii. Dane statystyczne wskazują, że w ostatnich 20 latach występowanie zaburzeń rozwojowych znajdujących się w spektrum autyzmu zwiększyło się aż dziesięciokrotnie. W Europie żyje z tą chorobą 5 mln osób, średnio na 150 osób jedna dotknięta jest tym zaburzeniem. W USA występuje ono jeszcze częściej – u 1 dziecka na 88. W Polsce ocenia się, że jedna osoba z autyzmem przypada na 300 mieszkańców.

Wsumie w naszym kraju żyje około 30 tys. osób z autyzmem i zespołem Aspergera, z czego około 20 tys. to dzieci. Choroba cztery-pięć razy częściej diagnozowana jest u chłopców. Etiologia autyzmu jest bardzo złożona i ma na nią wpływ wiele czynników, których kombinacja prowadzi do zaburzenia. Podobno istnieje gen autyzmu, badania nad nim trwają, ale już wiadomo, że autyzmu nie dziedziczy się tak po prostu. Badacze wspominają o jeszcze wielu innych czynnikach, np. pestycydach, metalach ciężkich znajdujących się w żywności i w szczepionkach, a także problemach na etapie życia płodowego. Naukowe spory i badania wciąż trwają.

Skąd tak duży wzrost zachorowań? 

Według Michała Wroniszewskiego, twórcy Fundacji Synapsis, rozbieżność statystyk w poszczególnych krajach wynika z różnic w dostępie do diagnozy, jej jakości, a także świadomości społeczeństwa w zakresie autyzmu, w tym zespołu Aspergera. Specjaliści zwracają również uwagę, że do tego prawdziwego wysypu diagnoz może przyczyniać się: z jednej strony – coraz starszy wiek rodziców (jeśli matka skończyła 35 lat, a ojciec 40, ryzyko choroby wzrasta dwukrotnie), z drugiej zaś – wzrastająca liczba ratowanych wcześniaków, gdyż znaczne wcześniactwo wyraźnie zwiększa ryzyko rozwoju spektrum autyzmu. Coraz częściej mówi się także o tym, że medycyna nadal nie dysponuje obiektywnym badaniem, za pomocą którego można w 100% zdiagnozować lub wykluczyć zespół Aspergera. Czynnikami zaburzającymi postawienie prawidłowej diagnozy są m.in. współwystępujące: zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia lękowe, depresyjne, tikowe, fobia społeczna, schizofrenia prosta, zaburzenia schizotypowe, anankastyczne zachowania osobowości, mutyzm wybiórczy, epilepsja czy ADHD/ADD.

Diagnoza zespołu Aspergera 

Chociaż zespół Aspergera można zdiagnozować na każdym etapie życia, najczęściej rozpoznaje się go u dzieci w wieku 6–8 lat. Wynika to z faktu, że w tym czasie dziecko idzie do „zerówki” lub szkoły i wyraźniej widać u niego problemy z funkcjonowaniem w grupie rówieśniczej. Procedura diagnostyczna jest długotrwała, wieloetapowa i bardzo pracochłonna, uwzględniająca wszystkie sfery rozwoju dziecka. Czasami zdarza się, że prawidłowa diagnoza zostaje postawiona dopiero po kilku latach odwiedzania różnych specjalistów.

Podczas procesu diagnostycznego powinien zostać wykonany test na zespół Aspergera, obejmujący: 

  • badania słuchu i wzroku,
  • badanie neurologiczne (EEG, ewentualnie tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny),
  • badanie genetyczne,
  • badanie psychiatryczne,
  • morfologię krwi,
  • testy psychologiczne,
  • ankiety, na które odpowiadają zarówno rodzice/opiekunowie dziecka, jak i jego nauczyciele.

Niezmiernie istotne jest, by oceny diagnostycznej dokonywał zespół wielospecjalistyczny. W Polsce diagnozę prowadzą najczęściej ośrodki terapeutyczne zajmujące się specjalistyczną terapią dzieci ze spektrum autyzmu. Niedopuszczalne jest diagnozowanie u dziecka zespołu Aspergera wyłącznie na podstawie obserwacji rodziców i nauczycieli oraz wyników poradnianych badań psychologiczno-pedagogicznych.

Uczeń mądry, ale i bardzo dziwny

Dzieci z zespołem Aspergera bardzo szybko uczą się mówić, często szybciej niż rówieśnicy, a ich mowa bywa naprawdę „wyjątkowa”. Już czterolatek potrafi używać wysublimowanego słownictwa, mówiąc np.: „Fascynują mnie dinozaury, zwłaszcza mozazaury i pterozaury”. Dzieci te mają też bardzo specyficzne, często nietypowe lub dziwne dla swego wieku zainteresowania, czy wręcz obsesyjne pasje, np. zbieranie niezwykłych rzeczy, przy jednoczesnym braku zainteresowania innymi, ważnymi dla nich sprawami. Niektóre posiadają naprawdę ogromną wiedzę związaną z przedmiotem ich zainteresowań, np. astronomią, elektroniką, motoryzacją, biologią, fizyką kwantową czy geografią, jak również przyswajają wiedzę szybciej niż rówieśnicy. O swoich zainteresowaniach potrafią mówić językiem prawdziwie fachowym, nie zwracając uwagi na to, że osoby będące w otoczeniu nie są tym zainteresowane. Podczas lekcji Aspiki – bo tak pieszczotliwie nazywa się dzieci z zespołem Aspergera – potrafią odmówić wykonania jakiegoś zadania lub polecenia, jeżeli nie jest ono związane z ich zainteresowaniami. Niemal 100% dzieci z tym zespołem przejawia zaburzenia w sferze integracji sensorycznej. Mogą być one bliższe kontinuum nadwrażliwości lub niedowrażliwości na wszystkie bodźce zmysłowe. Zazwyczaj mają też średnią lub powyżej średniej inteligencję, zwłaszcza w sferze werbalnej, ale brakuje im wysokiego poziomu myśleni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy