Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zaburzenia pamięci

Artykuły | 30 stycznia 2018 | NR 30
41

Pamięć jest konieczna podczas nauki, pracy i w każdej sytuacji życiowej. Przy bardzo szybkim tempie życia nasz mózg powinien zapamiętywać coraz więcej informacji jednocześnie. Aby to było możliwe, wymaga on odpowiedniego treningu bez nadmiernego stresu i wysiłku, najlepiej od najmłodszych lat.

Często po prostu stwierdzamy: „nie pamiętam”, „wyleciało mi z głowy”, „zaraz sobie przypomnę”, „mam pustkę w głowie”, „znowu zapomniałem” itp. Zadajemy sobie też wiele pytań: Jaki to był numer?, Co miałem kupić?, Jaki był tekst wiersza czy piosenki?, Jakie było imię lub nazwisko, a może data? Zdarza się, że najczęściej przypominamy sobie dopiero po czasie.

Zaburzenia pamięci powodują też wiele problemów szkolnych, dlatego w niniejszym artykule pragnę przedstawić ich istotę i konsekwencje w powstawaniu trudności szkolnych.

Pojęcie „pamięć” określa zdolność mózgu do przechowywania informacji odbieranych przez zmysły; są to:

  • obrazy odbierane przez wzrok,
  • słowa i dźwięki odbierane przez słuch,
  • wrażenia dotykowe odczuwane przez skórę,
  • zapachy wyczuwane przez powonienie,
  • smak wyczuwany w ustach. 

Dobra pamięć jest podstawą efektywnego uczenia się. Zapamiętywanie to odbieranie informacji i bodźców, ich segregowanie, przetwarzanie, porównywanie, wyszukiwanie i zapisywanie nowych. Według badań do zapamiętania informacji wykorzystujemy zaledwie 12% wszystkich komórek nerwowych. Dysponujemy więc ogromnymi możliwościami rozwoju pamięci.

Termin „pamięć” ściśle związany jest z terminem „uczenie się”. W procesach pamięci wyodrębnia się niezbędne do skutecznej nauki fazy:

  • zapamiętywanie,
  • przechowywanie,
  • przypominanie.

Obecnie najogólniej wyróżnia się dwa rodzaje pamięci:

  • pamięć deklaratywną (opisową)
  • pamięć proceduralną (ruchową, sposobów postępowania). 

Pamięć deklaratywna to pamięć doznań, o których można świadomie opowiedzieć lub które można wywołać jako wyobrażenie pamięciowe. Obejmuje ona dwie fazy zależne od czasu:

  • pamięć krótkotrwałą,
  • pamięć długotrwałą, którą z kolei dzielimy na:

–    pamięć epizodyczną,
–    pamięć semantyczną. 

Ćwiczenia pamięci pomagają pamięci krótkotrwałej opracować logiczne informacje, zanim wejdą one do magazynu pamięci długotrwałej. Dzięki treningowi pamięci (ciągłemu odświeżaniu i powtarzaniu) możemy rozwijać swoje zdolności przez całe życie.

Przyczyny problemów z pamięcią są złożone. Należą do nich między innymi:

  • niski poziom inteligencji,
  • depresja,
  • zaburzenia snu,
  • przemęczenie,
  • nadmiar silnych emocji (w tym stresu),
  • neurologiczne zaburzenia dziecięce.

Wśród objawów dysleksji u uczniów klas I-III szkoły podstawowej wyszczególnia się pamięć fonologiczną i sekwencyjną.

Dziecko: 

  • z trudem zapamiętuje sekwencje nazw, na przykład dni tygodnia, pory roku, nazwy kolejnych posiłków, sekwencje czasowe: wczoraj – dziś – jutro i sekwencje cyfr: szeregów 4-cyfrowych;
  • ma trudności z zapamiętywaniem...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy