Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jak skutecznie pokonywać trudności szkolne

14 lutego 2018

NR 24 (Luty 2017)

Zaburzenia percepcji wzrokowej

0 30

Trudności w nauce czytania i pisania zazwyczaj spowodowane są dysfunkcjami w sferze percepcji wzrokowej, słuchowej lub ruchowej, a także orientacji przestrzennej i lateralizacji. Bardzo często występują one równolegle z zaburzeniami koncentracji uwagi oraz pamięci.

Wniniejszym artykule pragnę przedstawić przede wszystkim istotę zaburzeń funkcji wzrokowych i ich konsekwencji w powstawaniu trudności szkolnych.

Jak wiadomo, nauka szkolna w dużej mierze opiera się na spostrzeżeniach wzrokowych. Stopień rozwoju percepcji wzrokowej uczniów uważany jest za jeden z najważniejszych czynników wpływających na sukcesy szkolne dzieci.

Zaburzenie percepcji wzrokowej warunkuje nie tylko poziom czytania i pisania, ale wpływa też na ogólny rozwój psycho-ruchowy i sferę emocjonalną ucznia.

Percepcja wzrokowa jest zatem bardzo ważną zdolnością do rozpoznawania i różnicowania bodźców wzrokowych oraz do ich interpretowania przez odniesienie się do wcześniejszych doświadczeń. Warto więc podkreślić, iż interpretacja bodźców odbywa się w mózgu, a nie na siatkówce oka. Jednak warunkiem niezbędnym do prawidłowego przebiegu procesu spostrzegania jest sprawny analizator wzrokowy.

Natomiast pamięć wzrokowa jest zdolnością do utrwalania i przypominania informacji wizualnej (zapamiętywania spostrzeżeń wzrokowych) i dzięki temu przyswajania wiedzy (styl uczenia się preferujący zaangażowanie przede wszystkim funkcji wzrokowych).

Percepcja i pamięć wzrokowa są bardzo ważne, gdyż występują w większości działań ludzkich. Według badań najbardziej intensywny rozwój percepcji wzrokowej przypada na okres od 3,6 do 7,6 roku życia dziecka. Zazwyczaj symptomy zaburzenia percepcji wzrokowej dostrzegamy wówczas, gdy dziecko rozpoczyna naukę szkolną.

W literaturze wyróżnia się pięć aspektów percepcji wzrokowej, które mają największe znaczenie dla rozwoju uczenia się u dzieci. Należą do nich: koordynacja wzrokowo-ruchowa, spostrzeganie figury i tła, stałość spostrzegania, spostrzeganie położenia przedmiotów w przestrzeni i spostrzeganie stosunków przestrzennych.

Wśród objawów dysleksji u uczniów klas I-III szkoły podstawowej wymienia się funkcje wzrokowo-przestrzenne.

Dziecko: 

  • wykazuje trudności z wyróżnianiem elementów z całości i/lub z ich syntetyzowaniem w całość, na przykład podczas budowania według wzoru konstrukcji z klocków, układania mozaiki,
  • ma trudności z wyodrębnianiem szczegółów różniących dwa obrazki,
  • z trudem odróżnia podobne kształty (np. liter m-n, l-t-ł),
  • z trudem odróżnia identyczne kształty, inaczej położone w przestrzeni (np. liter p-g-b-d), myli wyrazy: od i do.

Zaburzenia percepcji wzrokowej często przyczyniają się do poważnych trudności w nauce. Zważywszy na znaczenie tego problemu, omówię teraz trudności istotne dla zaburzeń funkcji wzrokowych.

Według J. Mickiewicz, zaburzenia analizatora wzrokowego objawiają się trudnościami:

  • w pisaniu

Trudności w przepisywaniu, pisaniu z pamięci i ze słuchu. W początkach nauki najczęściej pojawiają się trudności z zapamiętaniem kształtu liter, mylenie liter podobnych (a-o, a-ą, e-c, e-ę, l-t-ł, m-n, u-...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy